BAZI EKONOMİK GÖSTERGELERİN 2002-2008 MUKAYESESİ

Değerli Olay Gazetesi okurları sizinle bu defa, Hazine, DTP, ÇSGB, TCMB gibi devletin kurumlarından derlediğim bilgilerle bugünkü iktidar döneminde bazı ekonomik göstergelerde 2002-2008 mukayesesini, kısaca,ithalat,ihracat,dış ticaret açığı,cari işlemler açığı,sıcak para,iç borç,dış borç,toplam borç,merkezi yönetim toplam borç stoku,özel sektörün borç yükü,kamu yatırımları, illerde yapılan yatırımlar, sosyal güvenlik, işsizlik, kapanan işyerleri, protestolu ve karşılıksız çekler, ödenmeyen tüketici kredileri,vatandaşın kredi borçları, tarım konularına değinerek sizleri bilgilendirmeye çalışacağım.

İthalat,2002 yılında 51,5 milyar dolar olan Türkiye’nin yıllık ithalatı;2008 yılı sonunda 4 kat artarak 201,8
milyar dolara yükselmiştir.

İhracat,2002 yılında 36,5 milyar dolar iken,2008 yılında 132 milyar dolara yükselmiştir.


Dış Ticaret Açığı,2002 yılında 15,4 milyar dolar iken,2008 yılında 69,8 milyar dolara ulaşmıştır.Hızla artan ithalatın karşısında yeterli miktarda artmayan ihracat nedeniyle dış ticaret açığı 2002 yılında -15,4 iken 2008 yılında %453,2’lik artışla -69,8 milyar dolara çıkmıştır.

Cari İşlemler Açığı,2002 yılında 1,5 milyar dolar iken,2008 yılı Ocak-Aralık döneminde 41,3 milyar dolara ulaşmıştır.Cari açığın milli gelire oranı,2002 yılında % 0,8 iken;2008 yılı Ocak-Aralık döneminde %8,5 olmuştur.
Sıcak Para,kısa vadeli ve spekülatif yüksek getiri peşinde koşan fonlardan oluşan yabancı kökenli mali akımlara verilen genel addır.Hızlı bir şekilde hareket edebildikleri için bu tür fonlara “sıcak” yakıştırması
yapılmıştır. Türkiye’deki sıcak para stoku birikimli olarak 2002 yılı sonunda 8 milyar dolar iken 2009 yılı Ağustos ayı itibariyle kaynağı meçhul döviz girişleriyle sıcak para miktarı yeniden 60 milyar dolarlık seviyeye erişmiştir.
İç Borç,Bugünkü iktidar, Cumhuriyet tarihinin en yüksek borçlanmasını yaparak iç borç stoku ;

TL cinsinden                                   DOLAR cinsinden
2002 yılında 149 milyar TL iken                    2002 yılında 91,7 milyar dolar iken
2009 yılı Ağustos ayında 315,4 milyar TL’ye       2009 yılı Ağustos ayında 211,7 milyar dolara ulaşmıştır.
(Kaynak:Hazine)

Dış Borç,Bugünkü ikidar,Cumhuriyet tarihinin en yüksek dış borçlanmasını yaparak toplamn dış borç stokunu ;
2002 yılında 130 milyar dolar iken,2009 yılı 1.çeyrek itibariyle 265,3 milyar dolara ulaşmıştır.
(Kaynak:Hazine)

Toplam Borç, 2002 yılında toplam borç stoku (iç+dış) ise, 222 milyar dolar iken,tarihinin en yüksek borçlanmasını yapan bugünkü iktidar döneminde ;Türkiye’nin,
DOLAR cinsinden                 TL cinsinden
2008 yılında 480,5 milyar dolara, 726,8 milyar TL’ye çıkarmıştır.
(Kaynak:Hazine)

Buna göre bugünkü iktidar döneminde kişi başına düşen toplam borç;2002 yılında 3.194 dolar iken 2008 yılında 6.807 dolara ulaşmıştır.

Merkezi Yönetim Toplam Borç Stoku,2002 yılında 242,7 milyar TL iken,2009 yılı Ağustos ayında 427,7 milyar TL’ye çıkmıştır.

Özel Sektör Borç Yükü,Finans kuruluşları dahil dış borçları ise,2002 yılında 43,2 milyar dolar iken 2009 yılının 1.çeyreğinde ise 176,8 milyar dolara ulaşmıştır.
Özel sektör iç borçları da hızla artmaktadır.2002 yılı sonunda 34 milyar 909 milyon TL iken,2008 yılında 2002 yılına göre %787 artarak 272 milyar 887 milyon TL’ye ulaşmıştır.

Kamu Yatırımları,bugünkü iktidar döneminde düşmüştür.DTP’ye göre 2002 yılında toplam yatırım harcamaları (mahalli idareler yatırımları hariç) 9 milyar 835 milyon TL iken;2008 yılında (planlanan) % 0,41 daha düşük (9 milyar 794 milyon TL) olmuştur.Bugünkü iktidar bütçedeki cari harcamaların oranını artırırken yatırım harcamalarını düşürmüştür.Alt yapı yatırımı yapılmamakta kalkınma feda edilmektedir.

İllerde Yapılan yatırımlar,Devletin yatırımlarını devlet adına izlemekte görevli DTP rakamlarına göre 2002 fiyatlarıyla deflate edildiğinde; 81 ile yapılan toplam yatırım tutarı ,2002 yılında 15.533.564 bin TL iken,2008 yılında düşerek (Planlanan) 13.687.532 bin TL olmuştur.

Sosyal Güvenlik ,Bugünkü iktidarda Sosyal Güvenlik açıklarının gelişimi şöyle olmuştur;

2002 yılında 8,3 milyar TL iken,2008 yılında 50 milyar TL’ye ulaşmıştır.
(Kaynak:ÇSGB)

Sosyal Güvenlik açıklarını azaltmak amacıyla 57.hükümet döneminde,25.08.1999 tarih ve 4447 sayılı 23.05.2002 tarih ve 4759 sayılı kanunlarla yaş haddi kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak belirlenmiş,prim gün sayısı 5000 günden 7000 güne yükseltilmiş,mevcut sigortalılar içinde kademeli geçiş öngörülmüştür.

İşsizlik ,Türkiye genelinde işsiz sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 972 bin kişi artarak 3 milyon 269 bin
kişiye yükselmiştir.Özellikle eğitimli gençlerde işsizlik artışı korkutan boyutlardadır.Üniversiteyi bitirmiş her 3 gençten biri maalesef işsizdir.Öte yandan iş aramaktan vazgeçmiş ve iş bulma umudunu kaybetmiş fakat çalışmaya hazır nüfusta göze alındığında gerçek işsizlik 6 milyondan fazla,işsizlik oranı ise %25’ler civarındadır.

Kapanan İşyerleri,2008 yılı Aralık ayında;2007’nin aynı ayına göre kurulan şirket ve kooperatif sayısı %29,2 azalarak 3782’den 2676’ya düşmüştür.
Protestolu Senet,Bugün piyasalarda güven kalmamış,İcralar-Hacizler-Protestolu Senetler ,Karşılıksız çeklerle iş dünyası büyük bir çıkmaz içerisinde.Bankalar en büyük açığı veren,en cazip faizi ödeyen iktidarın bütçe açığını finanse ederek hazineye bol kepçe borç verirken,ihtiyacı olan reel sektöre ,üreticiye mesafeli duruyorlar.

Bugünkü iktidarın 6 yılı sonunda;esnaf,sanatkar ve ticari işletmeler borcunu ödeyememe veya alacağını tahsil edememe durumuna gelmiştir.2002 yılında 816 milyon TL olan protesto edilen senetlerin tutarı,2008 yılında tam 8 kat artarak 6.76 milyar TL’ye ulaşmıştır.

Protestolu Senet Sayısı ,2002 yılında    498.748 iken 2008 yılında 1.574.031 olmuştur.
(Kaynak:TCMB)

Karşılıksız Çek,Ekonominin iyiye değil,kötüye doğru gittiğinin en büyük göstergelerinden biri de karşılıksız çek sayısındaki artıştır.2002 yılında 742.968 adet olan karşılıksız çek sayısı 2 katından fazla artarak 2008 yılında 1.537.194 adete yükselmiştir.

Ödenmeyen Tüketici Kredileri/Kredi Kartları,Enflasyon yıllık %10 düzeyine inmiş ancak kredi kartı borç faizleri bu seviyenin çok üzerinde seyretmektedir.2002 yılında ferdi kredi borcunu ödememiş kişi 4 bin 734 iken ve 2002 yılında kredi kartı borcunu ödememiş kişi sayısı 26 bin 911 iken 2009 yılı Ocak-Temmuz dönemi itibariyle ferdi kredi borcunu ödememiş kişi sayısına 545 bin kişi,kredi kartında ise 1 milyon 200 bin kişiye ulaşmıştır.Ferid kredi ve kredi kartı borcunu ödemeyen kişilerin sayısı toplamda 1 milyon 744 bin 845 bin kişi olmuştur.

Vatandaşın Kredi Borçları,Merkez bankası verilerine göre,2002 yılı sonunda vatandaşın bankalara olan tüm tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı borçları toplamı, 6 milyar 361 milyon TL iken,2008 yılında %1795 artışla 114 milyar 200 milyon TL’ye ulaşmıştır.Bugünkü iktidar döneminde,bireysel kredilerde borç patlaması yaşanmıştır.

Tarım,Tarım Stratejik ve vazgeçilemez bir sektördür.Krizden en ağır biçimde etkilenen tarım sektörü ve üretici olmuştur.Tarım aslında sosyal risklerin yani işsizliğinde panzehiridir.Kriz ortamında insanlar tarıma sığınmaktadır.Bugünkü iktidarın çiftçiyi destekledik iddiası aldatmadır.Çiftçimize yapılan destek REEL olarak azalmıştır.Bugünkü iktidarla,Türkiye’de tarım ürünleri ithalatı giderek artmaktadır.Buna karşılık ihracat göreceli olarak azalmaktadır.Böylece ülkemiz en önemli özelliklerinden biri olan kendi kendine yetebilme özelliğini kaybetmektedir.

Saygılarımla,

alioz@alioz.com.tr